ضرر و زیان ناشی از جرم در قانون جدید

ضرر و زیان ناشی از جرم یعنی اینکه جرمی صورت گرفته و علاوه بر اینکه نظم و امنیت جامعه لطمه دیده، وقوع آن جرم، خساراتی را به بزه دیده نیز وارد کرده است که در این شرایط، بزه دیده می تواند علاوه بر طرح شکایت کیفری نسبت به مطالبه خسارت وارد شده تحت عنوان مدعی خصوصی اقدام کرده و خسارت وارده را مطالبه کند.

به عبارتی با ارتکاب جرم، امکان طرح دو شکایت وجود دارد؛ یکی شکایت از جنبه عمومی جرم که به دلیل برهم خوردن نظم و امنیت جامعه از طرف دادستان مطرح می­شود و دیگری شکایت از جنبه خصوصی جرم می­باشد که می تواند توسط شاکی جهت اعمال مجازات و یا مدعی خصوصی برای مطالبه ضرر و زیان ناشی از جرم مطرح شود.

در قوانین ما، در جرائمی نظیر سرقت و کلاهبرداری دادگاه ضمن حکم، به رد مال نیز حکم می دهد، ولی بعضی از جرائم نظیر جعل، خیانت در امانت و … جز جرائمی هستند که شاکی می­بایست برای جبران خسارات خود، دادخواست ضرر و زیان را مطرح کند.

چهار نوع ضرر و زیان وجود دارد که عبارتند از: ضرر و زیان مادی مستقیم، مادی غیرمستقیم، معنوی و ممکن‌الحصول. شاکی می‌تواند جبران کلیه ضرر و زیان‌های مادی و معنوی و منافع ممکن‌الحصول ناشی از جرم را مطالبه نماید.

چگونه ضرر و زیان ناشی از جرم را مطالبه کنیم؟

مطرح نمودن دعوا در مراجع قضایی از هنگام شروع به رسیدگی تا ختم جلسات دادرسی، نیازمند پرداخت هزینه می­باشد و تاخیر یا عدم انجام تعهد در طول جلسات رسیدگی، امکان دارد موجب ضرر و زیان شخص محق گردد.

برای چنین حالتی قانون، راهکاری پیش بینی کرده است، که طرفین بتوانند خسارت هایی را که به آنان به سبب دادرسی یا غیره به طرف دیگر وارد شده را نیز دریافت کنند. این موارد را قانونگذار بیان نموده است تا افراد بتوانند بعضی از خسارات را دریافت کنند و شخص مرتکب بتواند ضرر و زیان را جبران نماید.

مجنی‌علیه می­بایست با ارائه دادخواستی به دادگاه رسیدگی‌کننده به جرم، جبران خسارات ناشی از جرم را مطالبه نماید که بعد از صدور کیفرخواست، پرونده جرم از دادسرا خارج و به دادگاه صالح ارسال می­گردد و دادگاه علاوه بر تکلیف رسیدگی به اتهام مطروحه، موظف است در صورت درخواست مجنی‌علیه مبنی بر جبران خسارات وارده به آن تقاضا نیز رسیدگی نماید. ولی در صورتی که شخص این خسارت را مطالبه ننمود، می‌توان پس از صدور رای از طریق شورای حل اختلاف یا دادگاه حقوقی این خسارت را مطالبه کرد.

اگر خسارت وارده کمتر از 5 میلیون تومان باشد، باید به شورای حل اختلاف و چنانچه بیش از 5 میلیون تومان باشد، بایستی به دادگاه حقوقی محل اقامت خوانده مراجعه نمود.

البته باید بدانید رسیدگی به پرونده های ضرر و زیان ناشی از جرم پیچیده است و هرکسی نمی تواند رسیدگی به آن ها را انجام دهد. از همین رو اگر ساکن شهر شیراز هستید و می خواهید رسیدگی این پرونده را به یک شخص بسپارید، توصیه می شود از یک وکیل کیفری خوب در شیراز کمک بگیرید تا وکیل با اطلاعات و دانش خود رسیدگی به پرونده انجام شود.